| Proje No | KÜN.2025-BAGP-012 |
| Projenin Adı | Asbestozise Neden Olan Tremolit, Krizotil ve Eriyonit Maddelerinin C57BL/6 Cinsi Farelerde Karaciğer, Böbrek ve Testis Dokularına Etkilerinin Araştırılması |
| Proje Yürütücüsü | Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Akidağı |
| Araştırmacılar | Dr. Öğr. Üyesi Işıl Eranıl Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin Avcılar Dr. Şerife Erdem |
| Proje Türü | Bilimsel Araştırma ve Geliştirme Projesi (BAGP) |
| Ait Olduğu Birim | Kapadokya Meslek Yüksekokulu |
| Süresi (Ay) | 12 Ay |
| Durumu | Devam Ediyor |
| Proje Özeti | Asbest, ısıya, aşınmaya ve kimyasal maddelere karşı oldukça dayanıklı kanserojen olan fibriler yapıda doğada doğal bulunabilen bir minareldir. Tüm asbest formları, akciğerlerin progressif bir fibrotik hastalığı olan asbestozise neden olur. Asbest, malign mezotelyoma, akciğer, larinks, over ve gastrointestinal sistem kanserleri gibi malign hastalıklara sebep olur. Asbest dışında bir zeolit türü olan eriyonit maddesi de asbestozis ve Malign Plevral Mezotelyoma (MPM) gibi malign hastalıklara sebep olur. Bu maddelerin sebep olduğu Asbestozis ve akabinde MPM, plevra ve peritonda gelişmektedir. Bu alanda yapılan araştırmalar, genellikle histolojik, moleküler ve immünolojik çalışmaları kapsamaktadır. Eriyonit, yaşadığımız bu coğrafyada doğal olarak kayaçların içinde bulunduğundan yöremizin önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelen MPM hastalığının başlıca sorumlusudur. Uluslararası literatürde tremolit, krizotil ve eriyonit maddelerinin birlikte kullanıldığı çalışmalar kısıtlıdır. Ülkemizde ise bu maddelerin yalnızca insanlar üzerindeki etkisini inceleyen çalışmalar mevcuttur. İnsanlarla yapılan çalışmalarda her organdan biyopsi alınması etik olmadığından insanlardan hastalığın tanısı için alınan âtıl akciğer biyopsi örneklerinden ya da kan örneklerinden çalışılmıştır. Bu çalışmada, tremolit, krizotil ve eriyonit maddelerine maruz bıraktığımız C57BL/6 cinsi erkek farelerde, asbest maddelerinin karaciğer, böbrek ve testis dokularına olan histopatolojik etkileri araştırılacaktır. Böylece bu araştırma, ülkemizde fareler üzerinde yapılan ilk deneysel histolojik çalışma olacaktır. Çalışmanın yöntemi, histopatolojik ve immünohistokimyasal deneylerden oluşan histolojik çalışmaları kapsamaktadır. Histopatolojik deneylerde, hematoksilen- eozin boyama yapılacaktır. İmmünohistokimyasal deneylerde ise hücre ölümünü (apoptozis) tespit etmek için Caspas-3 proteinine ve dokudaki DNA hasarına neden olan oksidatif stres düzeyini ölçmek için iNOS proteinine bağlanan rekombinant antikorlar gibi immün belirteçler kullanılarak doku hasarı, ışık mikroskobunda skorlama kriterlerine göre değerlendirilerek belirlenecektir. Elde edilen bulgular GraphPad Prism 9 programında istatistiksel olarak analiz edilecektir. |
