| Proje No | KÜN.2026-BAGP-016 |
| Projenin Adı | Antik Kentlerde İklim Değişikliğine Bağlı Kırılganlık Analizi |
| Proje Yürütücüsü | Doç. Dr. Leila Akbarishahabi |
| Proje Türü | Bilimsel Araştırma ve Geliştirme Projesi (BAGP) |
| Ait Olduğu Birim | Mimarlık, Tasarım ve Güzel Sanatlar Fakültesi |
| Süresi (Ay) | 12 Ay |
| Durumu | Devam Ediyor |
| Proje Özeti | İklim değişikliği, antik kentler gibi ören yerlerinde aşırı yağışa bağlı sel ve yüzey aşınması, ısı dalgaları ve kuraklığa bağlı malzeme yıpranması, kıyı taşkını ve erozyon, biyolojik bozulma ve yangın risklerini artırarak kültürel mirasın bütünlüğünü ve okunabilirliğini tehdit etmektedir. Bu proje, Olympos, Phaselis, Patara, Tlos, Amos ve Knidos pilot alanlarında iklim değişikliğine bağlı kırılganlıkların gözlem, arşiv karşılaştırması ve gösterge tabanlı risk analizi ile belirlenmesini ve elde edilen bulgular doğrultusunda her antik kent için iklime uyumlu koruma ve önlem stratejilerinin geliştirilmesini amaçlamaktadır. Proje üç aşamada yürütülecektir: (i) Saha öncesinde kritik varlık envanteri çıkarılacak, geçmiş fotoğraf/plan/raporlar derlenerek referans arşiv oluşturulacak, sabit fotoğraf noktaları tanımlanacak ve temel GIS katmanları (kot–eğim, kıyı mesafesi, akış birikimi, yeşil örüntü vb.) hazırlanacaktır; ayrıca son 25 yıla ait aşırı yağış/sel–taşkın, fırtına, sıcak dalgası ve yangın kayıtları derlenerek olay envanteri oluşturulacaktır. (ii) Saha ziyaretlerinde standart fotoğraflama ile mevcut durum belgelenecek, bulgular tablet tabanlı formlarla puanlanacak ve kritik noktalar GPS ile işaretlenerek jeo-referanslı saha veri seti üretilecektir. (iii) Saha sonrasında eski–yeni görseller karşılaştırılarak değişim puanları hesaplanacak; GIS analizleri ve olay–etki eşleştirmesi yürütülecek; rapor ve planlar içerik analiziyle taranacaktır. Her risk başlığı için 2–4 ölçülebilir gösterge 0–1 aralığında normalize edilerek maruziyet–duyarlılık–uyum kapasitesi bileşenlerinde birleştirilecek, kent bazlı kırılganlık skorları üretilecek ve kısa PESTEL analizi çıktısı uyum kapasitesi yorumuna entegre edilecektir. Çıktılar; görsel durum kartları, hava fotoğrafı üzerinde kritik alan işaretlemeleri, kısa hotspot listeleri ve nihai rapor olacaktır. Proje sonunda bu bulgular üzerinden her pilot alan için iklime uyumlu koruma ve önlem stratejileri geliştirilecek; kısa/orta vadeli müdahaleler ve izleme göstergeleri tanımlanacaktır. Stratejiler, önleyici bakım, risk azaltım öncelikleri ve uygulanabilir izleme protokollerini içerecek; sorumluluk çerçevesi belirlenecektir. |
12 Mart 2026
