| Proje No | KÜN.2026-BAGP-038 |
| Projenin Adı | Kapadokya’da Peri Bacalarının Çok Zamanlı Morfolojik Değişim Analizi, Kaya Düşmesi Ön Envanteri ve Risk/Öncelik Haritasının Oluşturulması |
| Proje Yürütücüsü | Dr. Öğr. Üyesi Gizem Karakaş |
| Araştırmacılar | Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Ertuğrul Arık Öğr. Gör. Dr. İlyas Yalçın |
| Proje Türü | Bilimsel Araştırma ve Geliştirme Projesi (BAGP) |
| Ait Olduğu Birim | Bilgisayar ve Bilişim Teknolojileri Fakültesi |
| Süresi (Ay) | 18 Ay |
| Durumu | Devam Ediyor |
| Proje Özeti | Kapadokya’daki peri bacaları ve tüf kökenli kayalık oluşumlar, yüksek doğal ve kültürel miras değerine sahip olmakla birlikte ayrışma, çatlak gelişimi, yüzey gerilemesi ve kaya düşmesi gibi doğal süreçler nedeniyle zaman içinde morfolojik değişime uğramaktadır. Bu proje, söz konusu oluşumlarda farklı dönemlerde meydana gelen değişimlerin ve kaya düşmesiyle ilişkili olası izlerin belirlenmesini, bu değişimlerin mekânsal ve zamansal olarak değerlendirilmesini ve bölgesel ölçekte kaya düşmesi envanteri oluşturulabilirliğine yönelik bir ön değerlendirme yapılmasını amaçlamaktadır. Bu kapsamda, Harita Genel Müdürlüğü’nden temin edilecek geçmiş yıllara ait hava fotoğrafları ile mevcut/güncel ortofoto verileri birlikte değerlendirilecektir. Veri uygunluğuna bağlı olarak en az üç farklı tarih veya döneme ait hava fotoğrafı/ortofoto kullanılması planlanmaktadır. Çok zamanlı veri setleri üzerinden yüzey gerilemesi, kopma ve birikim alanları, morfolojik bozulmalar ve olası kaya düşmesi izleri yorumlanacaktır. Bölgesel değerlendirmeyi desteklemek amacıyla seçilecek 1–2 pilot sahada İHA tabanlı RGB görüntüleme yapılacak; yüksek çözünürlüklü ortofoto, sayısal yüzey modeli ve yoğun nokta bulutu üretilecektir. Ayrıca pilot sahalarda yaz ve kış dönemlerini temsil edecek şekilde termal uçuşlar gerçekleştirilerek nemlenme, farklı ısınma-soğuma davranışları, çatlak zonları ve olası zayıflık alanları değerlendirilecektir. Tüm veriler ortak koordinat sisteminde CBS ortamında bütünleştirilecek; olası blok ayrılma alanları, birikim zonları, morfolojik değişim bölgeleri ve öncelikli dikkat gerektiren sahalar belirlenecektir. Elde edilen bulgular, güven düzeyi ve potansiyel etki alanı gibi özniteliklerle CBS tabanlı ön envanter veri tabanına aktarılacaktır. Sonuç olarak proje, Kapadokya’daki peri bacaları ve tüf kökenli kayalık oluşumların çok zamanlı uzaktan algılama verileriyle izlenmesine, kaya düşmesi potansiyeli taşıyan alanların önceliklendirilmesine ve doğal mirasın korunması, ziyaretçi güvenliği ile risk azaltma çalışmalarına bilimsel altyapı sağlanmasına katkı sunacaktır. |
